Hadden koi maar dezelfde trucjes zoals de zwaardvis en de tonijn!

Welke koi zwemt met kou wel rond en welke koi rusten op de bodem van je koivijver?
Elke winter zie ik het weer. Een aantal koi liggen bij temperaturen rond de 6 graden Celsius heerlijk in rust, terwijl anderen nog op hun gemakkie de vijver rondzwemmen.
In de middag na een zonnetje is de temperatuur niet hoger maar toch zijn ze opeens allemaal wat actiever!

Achtergrond.

Ectotherm (Grieks: ecto = buiten, therm = temperatuur) zijn alle organismen die in beginsel hun temperatuur niet zelf kunnen regelen, maar externe invloeden gebruiken om toch op te warmen of af te koelen. Voorbeelden zijn reptielen zoals schildpadden en hagedissen maar ook veel insecten, die vaak een zonnebad nemen om sneller te kunnen bewegen. Zo kunnen ze niet alleen sneller jagen maar ook sneller vluchten. Koi gebruiken wisselende temperaturen die vaak lager zijn naarmate de diepte toeneemt, om de ideale temperatuur te handhaven.

Het tegenovergestelde is endotherm, dit zijn dieren die de temperatuur met behulp van het lichaam kunnen regelen door bijvoorbeeld spieren te bewegen of de ademhaling te versnellen.

Poikilotherm (Grieks: poikilos = wisselend, therm = temperatuur) betekent dat het organisme een wisselende lichaamstemperatuur heeft (ze wisselt met die van de omgeving). Deze vorm sluit het beste aan bij de klassieke beschouwing van koudbloedigheid. Voorbeelden van poikilothermen zijn veel amfibieën die in het water leven, veel soorten hebben een vaste ideale temperatuur en functioneren minder goed bij een kleine afwijking. Poikilotherme dieren als amfibieën hebben als groep weliswaar verschillende temperaturen, zo zijn er salamanders die optimaal functioneren in water van 20°C, en soorten die leven bij ongeveer 10°C. Zou men de temperaturen van de twee soorten echter omdraaien dan is het met beide soorten snel gedaan, de lichaamstemperaturen van poikilotherme dieren zijn in de praktijk dus tamelijk constant. De warmbloedige tegenhanger is homoiotherm: organismen die altijd dezelfde lichaamstemperatuur hebben en een relatief kleine afwijking kan al voor grote problemen zorgen zoals bij de mens.

Een derde groep, waarvoor nog geen echte Nederlandse naam is (Engels: bradymetabolism), kent een ‘normale’ metabolisme als het dier actief is, maar een veel lagere als de temperaturen al te drastisch wijzigen. Deze dieren kennen een zeer diepe winterslaap, zoals sommige landschildpadden die een soort antivries in het bloed hebben en zo temperaturen van enkele graden Celsius onder nul kunnen overleven. Ook dieren die in extreem hete en droge omgevingen leven als woestijnen, kunnen hun metabolisme bijna stilzetten tot er koelere of nattere tijden aanbreken. Het tegenovergestelde komt voor bij warmbloedigen die de lichaamstemperatuur in rust juist nauwelijks omlaag brengen, en hierdoor meer energie verbruiken.

Hadden koi maar dezelfde trucjes zoals de zwaardvis en de tonijn.  Zij kunnen trucjes die hun lichaamstemperatuur doen stijgen, en handig zijn omdat ze beide in koud water leven en jagen. De zwaardvis kan de temperatuur van de hersenen en ogen laten oplopen waardoor sneller gereageerd kan worden op prooidieren. De tonijn heeft aanpassingen om zijn lichaamswarmte beter vast te houden en warmteverlies via de kieuwen te verminderen. Ook liggen de zwemspieren verder in het lichaam en niet bij de koelere buitenzijde. Deze vissen creëren dus een hogere lichaamstemperatuur met het eigen lichaam, dit wordt endotherm genoemd en komt normaal gesproken alleen voor bij warmbloedige dieren.

Warmbloedige dieren hebben het nadeel dat ze traag worden als ze het koud hebben, om actief te kunnen zijn moeten ze zich eerst opwarmen. Koudbloedige dieren hebben het voordeel dat ze minder energie gebruiken en minder hoeven te eten.

Ik denk dat bij sommige koi de zwemspieren anders ontwikkelt zijn en daarmee het verschil maken. Ik zie tijdens selecties in Japan dat bij sommige koi kwekers de koi zeer rustig zwemmen in de verkoopbakken. Bij andere zie je actieve vissen in een verkoopbak met veel stroming..  Het is gissen! Ik zal er eens verder induiken.